Pełny artykuł dostępny dla abonentów!

Podział rusztowań

1.9.2005, , Źródło: Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o.

Rusztowania są tymczasowymi konstrukcjami służącymi do podtrzymywania pomostów roboczych, deskowań lub elementów konstrukcji budynku.

Rusztowania można podzielić na podstawie kilku kryteriów. Poniżej przedstawiono systematykę używaną w praktyce i spotykaną w literaturze przedmiotowej oraz w Polskich Normach.

  1. Podział rusztowań ze względu na funkcję użytkową:

    1. a) Rusztowania robocze – konstrukcje podtrzymujące pomosty robocze, materiały i sprzęt budowlany, z których mogą być wykonywane prace na wysokości.
    2. b) Rusztowania deskowań – podtrzymujące deskowania, w przypadku deskowań stropów zwane stemplowaniami, w przypadku deskowania ścian mogą to być np. kozły oporowe.
    3. c) Rusztowania montażowe – podtrzymujące montowane elementy budowlane przed ich trwałym zespoleniem z innymi elementami w konstrukcji budynku.
    4. d) Rusztowania ochronne – zabezpieczenia przed upadkiem ludzi lub przedmiotów w czasie wykonywania robót budowlanych (np. tymczasowe daszki ochronne nad drzwiami wejściowymi lub nad chodnikiem).
  2. Podział rusztowań ze względu na materiał:

    1. a) Drewniane – elementy konstrukcyjne z krawędziaków i okrąglaków drewnianych, pomosty robocze z desek. Wysokość do 10 m.
    2. b) Stalowe – elementy konstrukcyjne najczęściej z rur ze stali ocynkowanej.
    3. c) Aluminiowe – stosowne tam, gdzie decydującą rolę odgrywa lekkość konstrukcji.
  3. Podział rusztowań ze względu na konstrukcję:

    1. a) Stojakowe – rusztowanie, którego podporami są słupy zwane stojakami. Innymi elementami konstrukcyjnymi tego rusztowania są podłużnice (rygle podłużne), leżnie (rygle poprzeczne, na których spoczywają pomosty robocze) i stężenia ukośne. Do rusztowań stojakowych zalicza się metalowe rusztowania rurowe i jednolub dwurzędowe rusztowania drewniane.
    2. b) Ramowe – rusztowanie, którego podporami są płaskie ramy konstrukcyjne. Ramy te powstają najczęściej z połączenia stojaków i poprzecznic. Do rusztowań ramowych zalicza się również drewniane rusztowania drabiniaste. Wysokość do 30 m (rys. 3.6.1/1).
    3. c) Modułowe – rusztowanie systemowe, w którym połączenia elementów systemu otrzymuje się w stałych punktach węzłowych rozmieszczonych w regularnych odstępach.
    4. d) Kozłowe – rusztowanie składające się z podpór przestrzennych i pomostu roboczego (rys. 3.6.1/2).
    5. e) Stolikowe – rusztowanie utworzone przez ułożenie obok siebie kilku stolików, najczęściej metalowych, z drewnianymi pomostami roboczymi.
    6. f) Wspornikowe – rusztowanie, którego pomost roboczy oparty jest na wspornikach połączonych z elementem konstrukcyjnym budynku (rys. 3.6.1/3).
    Rys. 3.6.1/1. przykład rusztowania ramowego Rys. 3.6.1/2. kozioł z krawędziaków wg bn-70/9082-03 1 – leżnia, 2 – górna deska usztywniająca, 3 – noga, 4 – dolna deska usztywniająca, 5 – deska wzmacniająca Rys. 3.6.1/3. przykład rusztowania wspornikowego – pomost roboczy Rys. 3.6.1/4. rusztowanie typu „warszawa” – przykład rusztowania wolnostojącego a) widok ogólny, b) wymiary ramki
  4. Podział rusztowań ze względu na sposób przemieszczania:

    1. a) Nieruchome – rusztowanie, które przy przemieszczaniu wymaga rozebrania na elementy składowe.
    2. b) Jezdne (przesuwne) – rusztowanie składające się z wózka oraz stałej lub ruchomej konstrukcji podtrzymującej pomost roboczy.
    3. c) Przejezdne – kosze robocze umocowane w układzie dźwigni na podwoziu samochodowym.
  5. Podział rusztowań ze względu na sposób przenoszenia obciążeń:

    1. a) Przyścienne kotwione – rusztowanie, którego stateczność jest zapewniona przez zakotwienie go do elementu konstrukcyjnego budynku. Obciążenia przenoszone są na podłoże i częściowo na konstrukcję obiektu. Kotwienie odbywa się najczęściej za pomocą kotew stalowych co jedną kondygnację budynku.
    2. b) Wolnostojące – rusztowanie niepowiązane z obiektem budowlanym, którego stateczność wynika z jego własnej konstrukcji. Obciążenia przenoszone są bezpośrednio na podłoże. Przykładem rusztowań wolnostojących są rusztowania przejezdne na samochodzie i rusztowanie składane typu „Warszawa” (rys. 3.6.1/4).
    3. c) Wiszące – podwieszane do konstrukcji obiektu za pomocą lin, wieszaków, konsol itp. Obciążenia przenoszone są na konstrukcję obiektu. Za względu na kształt pomostu roboczego rusztowania wiszące dzielimy na pomostowe, koszowe i krzesełkowe.
  6. Podział rusztowań ze względu na sposób montażu:

    1. a) Niesystemowe – rusztowanie, którego wymiary siatki konstrukcyjnej nie są narzucone przez określone wymiary elementów składowych. Często rusztowania niesystemowe są nietypowe, tzn. wymagają indywidualnego projektu uwzględniającego przewidywane obciążenia pomostu roboczego. Należy wówczas ustalić wzajemne położenie elementów składowych rusztowania i sposób przenoszenia obciążeń na grunt lub konstrukcję budynku. Podczas montażu należy ustawiać każdy z element konstrukcji rusztowania.
    2. b) Systemowe – rusztowanie, którego wymiary i dopuszczalne obciążenia są narzucone przez wymiary elementów składowych i stosowane materiały na konstrukcję rusztowania. Rusztowanie systemowe jest najczęściej rusztowaniem typowym i nie wymaga dodatkowej dokumentacji projektowej. Jeżeli jednak rusztowania systemowe są montowane w konfiguracji innej niż zawarta w instrukcji montażu wymagają każdorazowo dokumentacji projektowej.

Podstawowe elementy konstrukcji przykładowego rusztowania niesystemowego zaprezentowane zostały na rysunku 3.6.1/5.

Rys. 3.6.1/5. przykładowy schemat niesystemowego rusztowania stojakowego

Na rysunku 3.6.1/6 przedstawiono podstawowe elementy konstrukcji przykładowego rusztowania systemowego.

Rys. 3.6.1/6. schemat przykładowego rusztowania systemowego – z lewej strony rusztowanie modułowe, z prawej ramowe

Wymiary geometryczne rusztowania (rys. 3.6.1/6):

hs

 
  • - wysokość rusztowania;
 

ws

 
  • - szerokość rusztowania;
 

ls

 
  • - długość przęsła (odległość między stojakami lub ramami);
 

mierzone są w osiach stojaków.

Na elementy konstrukcji rusztowania składają się:

  1. 1) stężenie pionowe – usztywnia i zabezpiecza rusztowanie przed utratą stateczności,
  2. 2) stężenie poziome,
  3. 3) słupek poręczowy – rura z łącznikami umożliwiająca zamontowanie poręczy na kondygnacji roboczej rusztowania,
  4. 4) stężenie wspornika – rura
 

Używamy plików cookie, żeby ciągle poprawiać jakość witryny.
Dowiedz się więcej.