Pełna treść artykułu jest dostępna dla zarejestrowanych użytkowników.

Eurokody

1.8.2011, , Źródło: Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o.

Eurokody to normy europejskie dotyczące projektowania i bezpieczeństwa konstrukcji budowlanych. Eurokody konstrukcyjne stanowią zbiory zunifikowanych norm międzynarodowych do projektowania budynków i konstrukcji inżynierskich.

Zadaniem Eurokodów EN jest ustanowienie jednolitych metod projektowania konstrukcji, wykorzystywanych w przypadku wykazywania spełnienia przez obiekty budowlane oraz ich części podstawowych wymagań w zakresie bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego i bezpieczeństwa użytkowania.

Eurokody są zestawem Norm Europejskich (EN), podających zasady projektowania i wykonania konstrukcji oraz sposoby weryfikacji cech wyrobów budowlanych o znaczeniu konstrukcyjnym.

Państwa członkowskie, wchodzące w skład Unii Europejskiej, oraz stowarzyszenia EFTA, uznają, że Eurokody pełnią funkcję dokumentów odniesienia w następujących zastosowaniach:

  • - jako środek dowodzący zgodności obiektów budowlanych i konstrukcji z wymaganiami podstawowymi (Essential Requirements) Dyrektywy Rady 89/106/EWG w sprawie zbliżenia przepisów prawnych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących wyrobów budowlanych, w szczególności z pierwszym wymaganiem (ER 1) „nośność i stateczność” oraz drugim wymaganiem (ER 2) „bezpieczeństwo pożarowe”,
  • - jako podstawa do tworzenia specyfikacji wchodzących w skład umów z zakresu zamówień publicznych dotyczących prac budowlanych i związanych z nimi usług inżynierskich,
  • - jako podstawy ramowe do tworzenia zharmonizowanych specyfikacji technicznych dla wyrobów budowlanych o znaczeniu konstrukcyjnym.
UWAGA!

Nie można łączyć norm europejskich z serii PN-EN z normami polskimi z serii PN-B. Pomimo, że normy są do dobrowolnego stosowania to nie można ich dowolnie wykorzystywać.

Komisja Europejska w 1975 roku, zdecydowała o podjęciu programu prac dotyczących budownictwa, które w przyszłości mają spowodować wycofanie barier technicznych w wymianie rynkowej oraz harmonizacji specyfikacji technicznych. W programie tym przewidziano ustanowienie europejskich zasad projektowania konstrukcji obiektów budowlanych. Postanowiono, że w pierwszym etapie, zasady te miały być alternatywą zasad krajowych obowiązujących w państwach członkowskich Unii.

W 1989 r. Komisja Europejska przekazała pracę nad Eurokodami do Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego CEN, zalecając jednocześnie, aby w przyszłości Eurokody EN mogły mieć status norm europejskich.

W ramach tego programu działań podjęto inicjatywę utworzenia zbioru zharmonizowanych reguł technicznych, dotyczących projektowania konstrukcji. W latach 80. powstała pierwsza generacja norm europejskich – Eurokodów. Jako pierwszą wydano EN 1990:2002, która jest „matką” zbioru Eurokodów do projektowania konstrukcji budowlanych. Określa ona główne wymagania stawiane projektowaniu (niezawodności, trwałości, jakości wykonania) oraz podstawowe zasady koncepcji stanów granicznych konstrukcji: nośności i użytkowalności. EN 1990:2002 stwarza ramy, które są wypełniane przez kolejne normy systemu Eurokodów. Wiele postanowień i wymagań tej normy zostało powtórzonych w normie EN 1997-1.

Twórcy Eurokodów nie wybrali jako podstawy przepisów jednego kraju, ale zdecydowano się stworzyć nowy system norm projektowania na podstawie stanów granicznych, z zastosowaniem częściowych współczynników bezpieczeństwa. Eurokody tworzą zestaw norm dotyczących podstaw projektowania oraz poszczególnych rodzajów konstrukcji.

Uznano, że należy wprowadzić trzyletni okres ich „koegzystencji” z obecnymi normami krajowymi, a następnie ich weryfikację. Wdrożenie norm Eurokod i wycofanie norm krajowych zaplanowano na lata 2008-2010. Aktualny stan prac w zakresie wprowadzania norm Eurokod do zbioru Polskich Norm, można znaleźć na stronie internetowej Polskiego Komitetu Normalizacyjnego www.pkn.pl/eurokody.

Eurokody wprowadzają nowe pojęcia, np. oddziaływania (obejmujące obciążenia, wymuszone przemieszczenia itp.), oddziaływania geotechniczne (od gruntu, zasypki lub wody), kategoria geotechniczna, projekt i projektant geotechniczny, metoda obserwacyjna, doświadczenie porównywalne, wartości wyprowadzone parametrów geotechnicznych.

Eurokody zostały wplecione w strukturę norm europejskich, powiązanych z zapisami dyrektywy dotyczącej wyrobów budowlanych 89/106/EWG (CPD – Construction Products Directive) oraz dyrektyw dotyczących robót publicznych i usług Rady 93/37/EWG, 92/50/EWG i 89/440/EWG.

Oprócz podania zasad dotyczących projektowania konstrukcji, są one również cennym narzędziem dla producentów wyrobów budowlanych o znaczeniu konstrukcyjnym. Dokumenty interpretacyjne wskazują, że za pomocą EN/EC można przeprowadzić ocenę cech wyrobów na drodze obliczeniowej – dotyczy to wybranych cech związanych ze spełnieniem wymagania podstawowego „nośność i stateczność”, „bezpieczeństwo użytkowania” oraz w ograniczonym zakresie „bezpieczeństwo pożarowe”. Sposób wykorzystania EN/EC w zharmonizowanych specyfikacjach technicznych podany został w dokumencie informacyjnym „L” Komisji Europejskiej.

Europejski Komitet Normalizacji (CEN) opracowuje Eurokody w celu zastąpienia przez nie norm krajowych dotychczas stosowanych w krajach zrzeszonych w CEN. Proces publikacji Eurokodów przez Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN) został zakończony w maju 2007 roku. Intencją autorów Eurokodów było wykorzystanie szerokiego doświadczenia w zakresie projektowania i wyników prac badawczych w blisko 20 krajach członkowskich tak, aby stanowiły one normy klasy światowej.

Zasady jednolitego rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, określonego jako Wspólny Rynek Wspólnoty Europejskiej, oparte są na założeniu wolnej konkurencji. Przepisy unijne służą m.in. usunięciu przeszkód dla swobodnego przepływu na terenie całego Wspólnego Rynku: towarów, usług, osób, kapitału.

Państwa członkowskie wydają natomiast odrębne przepisy krajowe, stanowiące istotną przeszkodę w swobodnej wymianie wyrobów i usług budowlanych z zakresu projektowania i wykonawstwa oraz pracy specjalistów. W celu ustanowienia jednolitego rynku europejskiego, w tym budowlanego, wydaje się Dyrektywy.

Dyrektywą, która w największym stopniu oddziałuje na rynek budowlany, jest Dyrektywa Rady w sprawie zbliżenia ustaw i wykonawczych aktów prawnych Państw Członkowskich UE dotyczących wyrobów budowlanych. W treści tej dyrektywy są również pewne postanowienia, które odnoszą się również do obiektów budowlanych. Przepisy te określają podstawowe wymagania, jakie powinny spełniać w całym okresie użytkowania obiektu budowlanego, np. bezpieczeństwo konstrukcji, bezpieczeństwo pożarowe, higiena, zdrowie i środowisko, bezpieczeństwo użytkowania, ochrona przed hałasem, oszczędność energii i izolacyjność termiczna.

W celu nadania konkretnych form wymaganiom podstawowym określonym w Dyrektywie, opracowywane są zharmonizowane – w rozumieniu Dyrektywy – Europejskie Normy hEN. Normy te dotyczą zasad projektowania obiektów budowlanych, wyrobów budowlanych lub ich grup. CEN opracowuje też europejskie normy na metody badań. W przypadku, gdy na wyrób budowlany nie ma normy lub nie przewiduje się jej opracowania, wydawane są Europejskie Aprobaty Techniczne.

Z chwilą ustalenia poszczególnych części Eurokodów przez odpowiedni zespół projektowy (PT – Project Team) przewiduje się pięć okresów wdrażania:

  • - okres sprawdzania przez podkomitety CEN i delegacje krajowe w celu zatwierdzenia części, dostępnej w wersji angielskiej, francuskiej i niemieckiej, oraz przekazanie jej do formalnego głosowania (6 miesięcy),
  • - okres przygotowania części przez CEN do formalnego głosowania i ratyfikacji przed datą udostępnienia (6 miesięcy),
  • - okres tłumaczenia na języki krajów członkowskich (1 rok),
  • - okres kalibracji w krajach członkowskich w celu ustalenia załączników krajowych z wartościami parametrów ustalonych przez krajowe organizacje normalizacyjne (NPD – nationally determined parameters),
  • - okres współistnienia, w którym dana część Eurokodu stosowana jest równocześnie z normami i ustaleniami krajowymi na końcu tego okresu wszystkie normy krajowe sprzeczne z daną częścią Eurokodu powinny być unieważnione, z tym, że może to nastąpić, kiedy wszystkie części określonego zbioru Eurokodu zostały już przyjęte.

W Dokumencie Informacyjnym L Stałego Komitetu Budownictwa Komisji Europejskiej na temat Eurokodów EN przedstawiono następujące korzyści, wynikające ze stosowania wspólnych europejskich metod projektowania obiektów budowlanych:

  • - wspólne kryteria projektowe i metody wykazania spełnienia odpowiednich wymagań podstawowych w zakresie nośności i stateczności oraz odporności ogniowej, przy uwzględnieniu aspektów trwałości i przydatności użytkowej,
  • - wspólna wykładnia i płaszczyzna porozumienia między inwestorami, użytkownikami, projektantami, wykonawcami robót budowlanych a producentami wyrobów budowlanych,
  • - ułatwienie wymiany w zakresie świadczenia usług budowlanych piędzy państwami członkowskimi,
  • - ułatwienie wymiany handlowej i stosowania komponentów konstrukcyjnych i całych ich zestawów między państwami członkowskimi,
  • - ułatwienie stosowania w państwach członkowskich wyrobów budowlanych, których właściwości użytkowe są uwzględniane w obliczeniach konstrukcyjnych,
  • - stworzenie wspólnej platformy porozumienia i
 

Używamy plików cookie, żeby ciągle poprawiać jakość witryny.
Dowiedz się więcej.